خورشید چقدر بزرگ است؟

خورشید ستارهٔ مرکز منظومهٔ شمسی است. پهنای آن حدود 1.39 میلیون کیلومتر (865,000 مایل) است، یعنی 109 برابر پهنای زمین. این عدد پهنای فوتوسفر است، یعنی لایهٔ درخشانی که شبیه سطح خورشید دیده می‌شود.

اندازه

خورشید گوی عظیمی از گاز داغ است، بیشتر هیدروژن و هلیوم، و به همین دلیل سطح جامد ندارد. لبهٔ آن را فوتوسفر در نظر می‌گیرند، یعنی لایه‌ای که بیشتر نور مرئی خورشید را بیرون می‌دهد. ناسا شعاع میانگین خورشید را، یعنی فاصلهٔ مرکز آن تا فوتوسفر، 695,700 کیلومتر اعلام کرده است. دو برابر این مقدار پهنای خورشید است: 1,391,400 کیلومتر.

در پژوهشی در سال 2008 به رهبری مارگیت هابرایتر، شعاع خورشید 695,658 کیلومتر، با خطای 140 کیلومتر بیشتر یا کمتر، برآورد شد. در سال 2015 اتحادیهٔ بین‌المللی نجوم (IAU) این عدد را به 695,700 کیلومتر گرد کرد و آن را شعاع اسمی خورشید پذیرفت. اکنون این مقدار یکای استانداردی است که اخترشناسان برای بیان اندازهٔ ستارگان دیگر به کار می‌برند.

خورشید نیز بسیار به کره‌ای کامل نزدیک است. ناسا پخی آن را 0.00005 اعلام می‌کند، یعنی پهنای خورشید در راستای قطب‌ها حداکثر حدود 70 کیلومتر با پهنای آن در استوا تفاوت دارد.

مقایسهٔ اندازه

پهنای خورشید حدود 109 برابر پهنای زمین و حدود 10 برابر پهنای مشتری، بزرگ‌ترین سیاره، است.
از نظر حجم، حدود 1.3 میلیون زمین در خورشید جا می‌گیرد.
پهنای خورشید حدود 400 برابر پهنای ماه است و فاصلهٔ خورشید از زمین نیز حدود 390 برابر فاصلهٔ ماه از زمین است. به همین دلیل این دو در آسمان تقریباً هم‌اندازه دیده می‌شوند، با پهنای کمی بیش از نیم درجه، و ماه در خورشیدگرفتگی کامل می‌تواند قرص درخشان خورشید را بپوشاند.
آلفا قنطورس A، ستارهٔ بزرگ‌تر بعدی در این سایت، پهنایی حدود 1.2 برابر پهنای خورشید دارد. ستارهٔ همراه آن، آلفا قنطورس B، ستارهٔ کوچک‌تر بعدی، حدود 86 درصد پهنای خورشید است.
اگر خورشید به اندازهٔ یک توپ بسکتبال کوچک می‌شد، زمین مهره‌ای 2 میلی‌متری در فاصلهٔ 26 متری می‌بود. نزدیک‌ترین ستارهٔ دیگر، پروکسیما قنطورس، در فاصلهٔ حدود 7,000 کیلومتری می‌بود، یعنی بیش از نیمی از پهنای زمین واقعی.

خورشید چگونه می‌تابد

هستهٔ خورشید به حدود 15 میلیون درجهٔ سلسیوس می‌رسد. این دما برای همجوشی هسته‌ای کافی است؛ در این فرایند هیدروژن به هم می‌پیوندد و هلیوم می‌سازد و انرژی آزاد می‌شود. این انرژی گرما و نور خورشید را تأمین می‌کند. رسیدن این انرژی از هسته به بالای منطقهٔ همرفت، یعنی لایهٔ درست زیر فوتوسفر، حدود 170,000 سال طول می‌کشد.

همین انرژی اندازهٔ خورشید را هم توضیح می‌دهد. گرانش گاز خورشید را به درون می‌کشد، و گرمای حاصل از همجوشی فشاری ایجاد می‌کند که به بیرون می‌راند و مانع فروپاشی ستاره می‌شود. فوتوسفر، جایی که نور به فضا می‌گریزد، بسیار سردتر از هسته و حدود 5,500 درجهٔ سلسیوس است.

گذشته و آیندهٔ خورشید

خورشید حدود 4.6 میلیارد سال پیش، از ابری چرخان از گاز و غبار به نام سحابی خورشیدی شکل گرفت. بیشتر مادهٔ این ابر به مرکز فرو افتاد و خورشید را ساخت؛ خورشید 99.8 درصد جرم منظومهٔ شمسی را در خود دارد. بخش زیادی از باقی‌مانده سیاره‌ها را تشکیل داد.

دانشمندان پیش‌بینی می‌کنند که خورشید کمی کمتر از نیمی از عمر خود را پشت سر گذاشته است. وقتی انرژی‌اش رو به پایان می‌رود، به غول سرخ تبدیل می‌شود و آن‌قدر بزرگ می‌شود که عطارد و زهره و احتمالاً زمین را می‌بلعد. حدود 5 میلیارد سال دیگر به کوتولهٔ سفید تبدیل می‌شود، ستاره‌ای کم‌نور و چگال مانند شباهنگ B، که جرمی حدود جرم خورشید را در گویی کمی کوچک‌تر از زمین جا داده است.