How big is Sagitara nano-galaksio?

La Sagitaria nana galaksio estas malgranda galaksio, kiun la gravito de la Lakta Vojo disŝiras. Ĝia ĉefa korpo estas ĉirkaŭ 10 000 lumjarojn longa, kaj lumjaro estas la distanco, kiun lumo trairas dum unu jaro: ĉirkaŭ 9,46 bilionoj da kilometroj. Ĝi situas ĉirkaŭ 86 000 lumjarojn for de la Tero, ĉe la malproksima flanko de la centro de la Lakta Vojo. Fluoj de steloj, elŝiritaj el ĝi, volviĝas ĉirkaŭ la Lakta Vojo.

Grando

La galaksio disfalas, tial ĝi ne havas klaran randon. Ĝia grando dependas de tio, kie oni konsideras, ke ĝi finiĝas.

Studo de 2021 uzis la kosmoŝipon Gaia por mapi la poziciojn kaj movojn de ĝiaj steloj en tri dimensioj. La studo trovis, ke la fluoj foriras de la ĉefa korpo ĉirkaŭ 1,5 kiloparsekojn for de la centro. Kiloparseko estas 1 000 parsekoj, ĉirkaŭ 3 260 lumjaroj.

Tial la ĉefa korpo estas ĉirkaŭ 3 kiloparsekojn, aŭ 10 000 lumjarojn, longa. En la centro de la galaksio estas stangoforma amaso de steloj, ĉirkaŭ 2,5 kiloparsekojn (8 000 lumjarojn) longa. La fluoj foriras de la finoj de tiu stango.

La ĉefa korpo estas etirita: esploro de 2003 en infraruĝa lumo trovis, ke ĝia larĝo estas nur ĉirkaŭ triono de ĝia longo. Pli malfortaj steloj etendiĝas pli for. Studo de 2020 trovis, ke la restaĵoj de la galaksio etendiĝas ĝis ĉirkaŭ 5 kiloparsekoj (16 000 lumjaroj) for de la centro, antaŭ ol ili kunfandiĝas kun la fluoj.

Katalogo de 2012, kiu inkluzivas tiujn eksterajn stelojn, donas duonluman radiuson de 2,6 kiloparsekoj. Tio estas la distanco de la centro, ene de kiu troviĝas duono de la lumo de la galaksio.

Komparoj de grando

La disko de la Lakta Vojo, ĉirkaŭ 100 000 lumjarojn larĝa, estas ĉirkaŭ 10 fojojn pli longa ol la ĉefa korpo de la galaksio.
Se la disko de la Lakta Vojo ŝrumpus ĝis la larĝo de korbopilko, la ĉefa korpo estus ĉirkaŭ 2,3 centimetrojn longa. La ĉefa korpo troviĝus ĉirkaŭ 14 centimetrojn for de la centro de la pilko, iom preter la rando de la pilko.
La ĉefa korpo estas ĉirkaŭ 1,5 fojojn pli longa ol la tuta nana galaksio Ĉashundoj I, kies steloj etendiĝas tra ĉirkaŭ 2 kiloparsekoj (6 500 lumjaroj).
La distanco de la Tero ĝis la galaksio estas malpli ol duono de la distanco ĝis la Malgranda Magelana Nubo, kiu estas ĉirkaŭ 200 000 lumjarojn for.

Galaksio, kiu estas disŝirata

Dum la galaksio orbitas ĉirkaŭ la Lakta Vojo, la gravito de la Lakta Vojo deŝiras stelojn de la galaksio. Ili formas du longajn fluojn, unu antaŭ la galaksio kaj unu malantaŭ ĝi. Esploro de 2003 spuris la fluon malantaŭ la galaksio je 20–40 kiloparsekoj de la Suno, kaj la fluon antaŭ ĝi ĝis ĉirkaŭ 45 kiloparsekoj. La Suno situas proksime al la ebeno de la orbito de la fluoj, tial kelkaj steloj proksime de la Suno eble iam apartenis al la Sagitaria galaksio.

Tio, kio restas, havas mason de ĉirkaŭ 400 milionoj da Sunoj, kaj nur ĉirkaŭ kvarono de tiu maso troviĝas en steloj. Studo de 2020 trovis, ke eĉ la centro de la galaksio ne estas sufiĉe densa por teni sin kune kontraŭ la tiro de la Lakta Vojo. La galaksio verŝajne estos tute disŝirita ene de unu miliardo da jaroj de nun.

Kaŝita malantaŭ la centro de la Lakta Vojo

La galaksio situas malantaŭ la centra ŝvelaĵo, la densa amaso de steloj ĉirkaŭ la centro de la Lakta Vojo, tial ĝi estis malkovrita nur en 1994. Astronomoj trovis ĝin laŭ la rapidoj de ĝiaj steloj, kiujn ili mezuris en esploro de steloj en la direkto de la centro de la Lakta Vojo. En la centro de la galaksio troviĝas Messier 54, densa amaso de malnovaj steloj. La Sagitaria nana galaksio ne estas la sama kiel la Sagitaria nana neregula galaksio, alia galaksio, ĉirkaŭ 3,5 milionojn da lumjaroj for.