How big is Teksas?

Teksas, Amerika Birleşik Devletleri’nin güney orta kesiminde bir eyalettir; yüzölçümüne göre 50 eyaletin Alaska’dan sonra ikinci büyüğüdür. En geniş yerinde doğudan batıya yaklaşık 1.240 kilometre ölçer. Kuzeyden güneye biraz daha uzundur: yaklaşık 1.290 kilometre.

Boyut

Texas Almanac, eyaletin en büyük doğu–batı uzaklığını düz bir çizgi boyunca ölçülmüş 773 mil olarak veriyor. Çizgi, Sabine Nehri’nin Newton İlçesi’ndeki en doğu dirseğinden, Rio Grande’nin El Paso’nun yukarısındaki en batı çıkıntısına uzanır. ABD Nüfus Sayım Bürosu’nun sınır haritaları bu iki noktayı yaklaşık 1.250 kilometre arayla gösteriyor; bu, almanağın verdiği değere yakındır.

En uzun kuzey–güney çizgisi 801 mildir. Çizgi, eyaletin kare biçimli kuzey kısmı olan Panhandle’ın kuzeybatı köşesinden, Teksas’ın Rio Grande üzerinde, Brownsville’in aşağı akışındaki güney ucuna kadar uzanır. Teksas’ın kara ve su alanı toplam 695.662 kilometrekaredir; bu, ABD yüzölçümünün yaklaşık yüzde 7’sidir.

Boyut karşılaştırmaları

Plüton’un en büyük uydusu Charon yaklaşık 1.212 kilometre çapındadır; bu, Teksas’ın genişliğine neredeyse tam olarak eşittir. NASA’nın New Horizons ekibi ona “Teksas büyüklüğündeki uydu” dedi.
Çapı 2.377 kilometre olan Plüton ile çapı 2.326 kilometre olan Eris’in her biri, Teksas’ın genişliğinin iki katından biraz azdır.
Teksas, ortalama 12.742 kilometre çapındaki Dünya’nın genişliğinin yaklaşık onda biri kadardır.
Uç uca dizilen, her biri 42,195 kilometre uzunluğundaki yaklaşık 29 maraton, Teksas’ı doğudan batıya baştan başa kaplardı.
Yüzölçümü bakımından Teksas, Kaliforniya’nın yaklaşık 1,6 katı, Alaska’nın ise yaklaşık beşte ikisi kadardır.

Sınırlar, kıyı ve yükseklikler

Nehirlerin daha büyük dirsekleri ve kıyının geniş kıvrımı boyunca ölçüldüğünde Teksas’ın sınırı 4.574 kilometre uzunluğundadır. Nehirlerin ve kıyının her küçük dirseği izlendiğinde ise 6.151 kilometre olur. Teksas’ı Meksika’dan ayıran Rio Grande, 1.431 kilometreyle en uzun kesimi oluşturur. Kıyı şeridinin katkısı 591 kilometredir.

Arazi, kıyıdaki deniz seviyesinden, Batı Teksas’ın en uzak ucundaki dağlarda yer alan Guadalupe Peak’te 2.667 metreye yükselir. Eyaletin coğrafi merkezi, Brady kasabasının yaklaşık 24 kilometre kuzeydoğusundadır.

Teksas’ın şekli nasıl oluştu

1850’den önce Teksas, bugünkü Yeni Meksika’nın büyük bölümü dahil, Rio Grande’nin tüm uzunluğu boyunca toprak üzerinde hak iddia ediyordu. ABD Kongresi bu anlaşmazlığı, Teksas’a yeni bir hattın kuzeyindeki ve batısındaki iddialarından vazgeçmesi karşılığında 10 milyon dolar öneren bir yasayla çözdü. Teksas seçmenleri anlaşmayı üçe bir oranında onayladı; Vali Peter H. Bell de eyaletin kabulünü 25 Kasım 1850’de imzaladı.

Hat, enlem ve boylamı, yani Dünya’daki yerleri belirlemek için kullanılan hayali çizgiler ağını izliyordu. 100 derece batı boylamından 103 derece batı boylamına kadar 36,5 derece kuzey enlemi boyunca batıya, sonra 32 derece kuzey enlemine kadar güneye, ardından Rio Grande’ye kadar batıya uzanıyordu. Bu düz kesimler bugün de Panhandle’ın kuzey ve batı kenarlarını, bir de Rio Grande’den 32 derece enlemi boyunca doğuya giden sınırı oluşturuyor.