100,000,000 کیلومتر!
گاما صلیب (گاکروکس) ستارهٔ غول سرخی در صورت فلکی چلیپا یا صلیب جنوبی است. قطر آن حدود 100 میلیون کیلومتر است، یعنی تقریباً 74 برابر پهنای خورشید. این قطر سطح مرئی ستاره است و مانند اندازهٔ هر ستارهٔ دیگر، یک برآورد است.
ستارهها سطح جامد ندارند و به همین دلیل اندازهٔ هر ستاره از روی پهنای ظاهری آن در آسمان و فاصلهاش محاسبه میشود. پهنای ظاهری گاما صلیب حدود 25 هزارم ثانیهٔ قوس است؛ ثانیهٔ قوس 1/3,600 درجه است. این پهنا تقریباً برابر پهنای یک تار موی انسان است که از فاصلهٔ 800 متری دیده شود. این ستاره حدود 89 سال نوری از زمین فاصله دارد؛ سال نوری فاصلهای است که نور در یک سال میپیماید.
پژوهشی در سال 2024 دربارهٔ غولهای سرخ این پهنا و فاصله را همراه با شعاعی 73.9 برابر شعاع خورشید ثبت کرده است؛ این شعاع قطر ستاره را حدود 103 میلیون کیلومتر میکند. اندازهگیری قدیمیتری از پهنای ظاهری آن، یعنی 24.7 هزارم ثانیهٔ قوس، قطر حدود 100 میلیون کیلومتر را به دست میدهد. دمای سطح این ستاره فقط حدود دوسوم دمای سطح خورشید است. روشنایی آن نیز بهآهستگی تغییر میکند و پژوهشی در سال 2026 بر پایهٔ دادههای ماهوارهٔ تس آن را در رستهٔ ستارگان متغیر با دورهٔ بلند جای داد.
غولهای سرخی مانند گاما صلیب گاز را از سطح خود به بیرون میدمند؛ این جریان باد ستارهای نام دارد. پژوهشی در سال 2024 با تلسکوپ فضایی هابل برآورد کرد که این ستاره هر سال حدود نصف یک میلیاردم جرم خورشید را از دست میدهد. با این آهنگ، حدود 6,000 سال طول میکشد تا ستاره جرمی برابر جرم زمین از دست بدهد.
هابل نور فرابنفش باد را نیز تا فاصلهٔ حدود 190 برابر شعاع ستاره از مرکز آن آشکار کرد. این فاصله حدود 66 برابر فاصلهٔ زمین تا خورشید است. طیف فرابنفش گاما صلیب، یعنی نور آن که بر حسب طول موج پخش شده است، نشانههای باد را بهروشنی نشان میدهد. اخترشناسان از آن بهعنوان راهنمایی برای فهم نور درهمتنیدهتر ابرغول ابطالجوزا استفاده میکنند.