How big is Alpha Centauri A?

Alpha Centauri A is de grotere en helderdere van de twee zonachtige sterren in het hart van Alpha Centauri, het dichtstbijzijnde sterrensysteem bij de Zon. Hij is ongeveer 1,7 miljoen kilometer breed, ongeveer 1,2 keer de breedte van de Zon. Dit is de breedte van zijn fotosfeer, de gloeiende laag die eruitziet als het oppervlak van een ster.

Grootte

Een ster heeft geen vast oppervlak, dus de breedte wordt gemeten tot aan de fotosfeer. Astronomen maten Alpha Centauri A met een interferometer. Die combineert het licht van meerdere telescopen, zodat ze samen veel fijnere details zien dan elke telescoop afzonderlijk. In een studie die in 2017 verscheen, gebruikte een team onder leiding van Pierre Kervella vier telescopen van de Very Large Telescope Interferometer van de Europese Zuidelijke Sterrenwacht.

De ster lijkt 8,5 duizendste van een boogseconde breed, waarbij een boogseconde 1/3.600 van een graad is. Samen met de afstand tot de ster levert dat een straal op van 1,2234 keer die van de Zon en een breedte van ongeveer 1,70 miljoen kilometer. De meting is op ongeveer een half procent nauwkeurig. Een eerdere meting met een ander instrument, gepubliceerd in 2003, gaf dezelfde grootte.

Alpha Centauri A is hetzelfde type ster als de Zon, ingedeeld in klasse G2 V, met bijna dezelfde oppervlaktetemperatuur. Hij heeft ongeveer 1,1 keer de massa van de Zon. Omdat hij breder is, geeft hij ongeveer 1,5 keer zoveel licht af.

Groottevergelijkingen

Alpha Centauri A is ongeveer 1,2 keer zo breed als de Zon, de eerstvolgende kleinere ster in de verkenner, en qua volume ongeveer 1,8 keer zo groot.
Hij is ongeveer 134 keer zo breed als de Aarde.
Zijn partner, Alpha Centauri B, is ongeveer zeven tiende zo breed.
Als de Zon werd verkleind tot de grootte van een basketbal, zou Alpha Centauri A een bal met een diameter van ongeveer 29 centimeter zijn en Alpha Centauri B een bal met een diameter van ongeveer 21 centimeter. De twee sterren zouden op een onderlinge afstand van ongeveer 300 tot 900 meter om elkaar heen draaien.

Een paar sterren

Alpha Centauri A en B draaien eens in de 79,9 jaar om elkaar heen. Hun baan is een langgerekte ovaal, dus de afstand tussen de sterren verandert van ongeveer 11 tot 36 astronomische eenheden. Eén astronomische eenheid is de gemiddelde afstand van de Aarde tot de Zon, ongeveer 150 miljoen kilometer.

Het paar staat op ongeveer 4,37 lichtjaar van de Zon, waarbij een lichtjaar de afstand is die licht in één jaar aflegt, ongeveer 9,5 biljoen kilometer. De derde ster van het systeem, de rode dwerg Proxima Centauri, staat iets dichter bij de Zon, op 4,24 lichtjaar.

Een mogelijke planeet

In augustus 2024 maakte de James Webb-ruimtetelescoop een infraroodopname waarop een zwak lichtpunt bij Alpha Centauri A te zien was. In 2025 meldde een team onder leiding van Charles Beichman en Aniket Sanghi dat het een reuzenplaneet kon zijn in de bewoonbare zone van de ster. Dat is het bereik van afstanden tot een ster waarop vloeibaar water op het oppervlak van een planeet kan voorkomen.

Als het een planeet is, is die ongeveer even breed als Jupiter, met een massa van 90 tot 150 keer die van de Aarde en een temperatuur van ongeveer −48 graden Celsius. Ze zou elke twee tot drie jaar een omloop om de ster voltooien. Het object was niet te zien op vervolgopnamen van februari en april 2025, mogelijk omdat het zich langs zijn baan had verplaatst. Het team noemde het een planeetkandidaat waarvoor meer waarnemingen nodig zijn om dit te bevestigen.