How big is Maraapunisaurus fragillimus?

Maraapunisaurus fragillimus estis sauropodo, unu el la gigantaj longkolaj dinosaŭroj, kiu vivis en la hodiaŭa Kolorado en Usono en la malfrua ĵurasio. Ĝi estas konata nur laŭ unu peco de vertebraro, kiu poste perdiĝis, tial ĝia grando estas takso. Laŭ studo de 2018, ĝi estis ĉirkaŭ 30 metrojn longa, de la kapo ĝis la vosto.

Grando

La fosilio estis parto de unu vertebro, unu el la ostoj, kiuj formas la vertebraron. La trovita peco estis ĉefe la neŭrala spino, la klingoforma osto, kiu elstaras de la supro de vertebro. Ĝi estis 1,5 metrojn alta. Kiam la paleontologo Edward D. Cope priskribis ĝin en 1878, li taksis, ke la plena vertebro estis almenaŭ 1,8 metrojn alta.

Ĉar mankas aliaj ostoj, la longon de la besto eblas nur taksi per pligrandigo de proporcioj de parenco, konata el pli kompleta skeleto. En 2018 la paleontologo Kenneth Carpenter reekzamenis la desegnaĵon kaj priskribon de Cope. Li konkludis, ke la osto devenis de rebbachisaŭredo, ano de grupo de sauropodoj, kiu inkluzivas Limaysaurus.

Se rekonstruita laŭ la modelo de aliaj rebbachisaŭredoj, la plena vertebro estintus 2,4 metrojn alta. Skalite laŭ Limaysaurus, la tuta besto estintus 30,3 metrojn longa kaj 7,95 metrojn alta ĉe la koksoj. Pli grandaj sauropodoj havas pli longajn kolojn rilate al sia grando; konsiderante tion, ĝi eble atingis longon de 32 metroj.

Komparoj de grando

Ĝi estis ĉirkaŭ same longa kiel granda blua baleno, 30 metrojn longa.
La trovita osta peco estis preskaŭ same alta kiel homo alta je 1,7 metroj. La plena vertebro estintus ĉirkaŭ 1,4 fojojn la alteco de tiu homo.
Ĉe la koksoj ĝi estis preskaŭ kvin fojojn pli alta ol tiu homo.
Pasaĝera aviadilo Boeing 747-8, 76,25 metrojn longa, estas ĉirkaŭ 2,5 fojojn pli longa ol Maraapunisaurus.
Ĉirkaŭ tri kaj du trionoj da Maraapunisaurus, vicigitaj laŭlonge unu post alia, atingus la longon de kampo de usona piedpilkado, kiu kun siaj finzonoj estas 110 metrojn longa.

Perdita fosilio

Instruisto nomata Oramel Lucas trovis la oston en Garden Park, norde de Cañon City en Kolorado, en roko de la Formacio Morrison. Tiu roko devenas el la malfrua ĵurasio, kiu daŭris de antaŭ ĉirkaŭ 163,5 milionoj da jaroj ĝis antaŭ 145 milionoj da jaroj. En 1878 li sendis ĝin al Cope en Filadelfio, kaj Cope en tiu jaro nomis ĝin Amphicoelias fragillimus, kun desegnaĵo kaj mezuroj. Cope rimarkigis, kiom fragila estis la osto kaj kiom da zorgo necesis por konservi ĝin.

La osto estis unu el pluraj specimenoj, kiuj mankis, kiam la Usona Muzeo de Natura Historio akiris la kolekton de Cope post lia morto, kaj ĝi neniam estis retrovita. Carpenter pensas, ke ĝi plej verŝajne diseriĝis kaj estis forĵetita, eble post malzorga traktado de ĝia kesto. Ĉio konata pri ĝi devenas de la mallonga publikigita priskribo de Cope.

Kial la takso ŝrumpis

Ekde 1921 la osto estis traktata kiel deveninta de diplodokedo, parenco de Diplodocus. Skalite tiel, ĝi donis grandegajn taksojn: 40–60 metroj en 1994 kaj 58 metroj laŭ Carpenter mem en 2006. Cope supozis, ke la femurosto estis duoble pli longa ol la alteco de la vertebro. Ĉe Limaysaurus la alteco de dorsa vertebro estas 83 % de la longo de la femurosto. Tial la femurosto ŝrumpas al ĉirkaŭ 2,9 metroj, kaj la tuta besto ŝrumpas samproporcie.

Carpenter ankaŭ trovis ondoforman krestaĵon de osto sur la neŭrala spino, trajton, kiu karakterizas rebbachisaŭredojn. Ĉar la osto ne plu taŭgis por la genro Amphicoelias, li donis al ĝi novan nomon, Maraapunisaurus, el vorto de la lingvo de la Sudaj Utoj, kun la signifo „grandega“. Garden Park estis tero de la Utoj, ĝis setlantoj forpelis la Utojn en la mezo de la 19-a jarcento. Se Carpenter pravas, la besto estis, en la tempo de lia studo, kaj la plej malnova konata rebbachisaŭredo, kaj la unua trovita en Nordameriko.