How big is Eridana supervakuo?
20 jotametroj!
La Eridana supervakuo estas vasta regiono de la spaco kun malpli da galaksioj ol kutime, videbla en la direkto de la konstelacio Eridano. Ĝi estas proksimume 2 miliardojn da lumjaroj larĝa, kaj lumjaro estas la distanco, kiun lumo trairas dum unu jaro. Ĝi troviĝas ĉirkaŭ 3 miliardojn da lumjaroj de la Tero, en la sama direkto kiel nekutime malvarma makulo en la malforta brilo restinta de la Praeksplodo.
Grando
Supervakuo ne havas akran randon. Astronomoj mezuras ĝian grandon laŭ la loko, kie la nombro de galaksioj falas sub la mezumon. En 2015 teamo gvidata de István Szapudi de la Universitato de Havajo mapis galaksiojn en tiu parto de la ĉielo per la teleskopo Pan-STARRS1 kaj la satelito WISE de NASA. Ili trovis regionon kun ĉirkaŭ 14 % malpli da materio ol averaĝe.
La anonco de la teamo priskribis la supervakuon kiel larĝan je 1,8 miliardoj da lumjaroj. Ilia artikolo donas ĝian radiuson: 220 megaparsekoj, plus-minus 50, en unuoj, kiuj dependas de la rapido de la vastiĝo de la universo. Megaparseko estas ĉirkaŭ 3,26 milionoj da lumjaroj. Se oni uzas la vastiĝorapidon mezuritan de la satelito Planck, tiu radiuso donas larĝon de ĉirkaŭ 2,1 miliardoj da lumjaroj, ie inter 1,6 kaj 2,6 miliardoj.
Pli postaj studoj malkonsentas pri ĝia formo. Studo de 2016 trovis ĝin etendita laŭ la vidlinio: ĉirkaŭ 1,9 miliardojn da lumjaroj larĝa sur la ĉielo, sed ĉirkaŭ 4,8 miliardojn da lumjaroj profunda. Enketo de 2017, kiu mezuris la distancojn de galaksioj pli precize, trovis anstataŭe plurajn pli malgrandajn vakuojn laŭ la sama linio. Inter ili troviĝas malgrandaj regionoj kun pli da galaksioj ol averaĝe.
Komparoj de grando
- La supervakuo estas ĉirkaŭ 20 000 fojojn pli larĝa ol la disko de la Lakta Vojo, ĉirkaŭ 100 000 lumjarojn larĝa.
- Se la Lakta Vojo ŝrumpus ĝis la grando de korbopilko, kiu havas diametron de ĉirkaŭ 24 centimetroj, la supervakuo estus ĉirkaŭ 4,8 kilometrojn larĝa.
- Ĝia larĝo estas ĉirkaŭ duoble la longo de la Supergalaksiamasa komplekso Fiŝoj-Baleno, ĉirkaŭ 1 miliardon da lumjaroj longa, bendo de galaksiaj amasoj, kiu inkluzivas la Laktan Vojon.
- La observebla universo, la parto de la spaco, de kiu lumo havis tempon atingi la Teron, estas ĉirkaŭ 93 miliardojn da lumjaroj larĝa. Tio estas ĉirkaŭ 46 fojojn la larĝo de la supervakuo.
- Vidata de la Tero, la supervakuo kovras ĉielan makulon pli ol 30 gradojn larĝan, preskaŭ 60 fojojn la larĝo de la plena Luno.
La Malvarma Makulo
La kosma mikroonda fona radiado estas la plej malnova lumo en la universo, liberigita kiam la universo estis ĉirkaŭ 380 000 jarojn aĝa. Hodiaŭ ĝi havas temperaturon de ĉirkaŭ 2,7 gradoj super la absoluta nulo, preskaŭ la sama en ĉiu direkto. En 2004 astronomoj, kiuj studis mapojn de la kosmosondilo WMAP de NASA, trovis en Eridano grandan makulon, pli malvarman ol atendite.
La centro de tiu Malvarma Makulo estas ĉirkaŭ 70 ĝis 150 miliononoj de grado pli malvarma ol averaĝe, depende de la maniero de mezurado. La satelito Planck de la Eŭropa Kosma Agentejo konfirmis en 2013, ke la makulo estas reala kaj ne difekto de la mezuradoj.
Supervakuo povus igi lumon aspekti pli malvarma. Kiam lumo eniras vakuon, ĝi perdas iom da energio. Ĉar la vastiĝo de la universo akceliĝas, la vakuo platiĝas dum la lumo trairas ĝin, tial la lumo ne reakiras dum la eliro la tutan energion, kiun ĝi perdis. Tiu fenomeno nomiĝas la integrita efiko de Sachs-Wolfe.
Malferma demando
La teamo de 2015 sugestis, ke la supervakuo povus klarigi la Malvarman Makulon. La studo de 2016 taksis, ke la etendita vakuo, kiun ĝi trovis, malvarmigus la lumon nur je ĉirkaŭ 40 miliononoj de grado, ne sufiĉe por klarigi la makulon.
La enketo de 2017 konkludis, ke la vakuoj, kiujn ĝi trovis, estis multe tro malgrandaj por klarigi la Malvarman Makulon. La aŭtoroj de la enketo sugestis, ke la makulo eble devenas el la tre frua universo, anstataŭ el vakuoj inter la makulo kaj la Tero.
Fontoj
- A Cold Cosmic Mystery Solved. Institute for Astronomy, University of Hawaii, 2015.
- Detection of a Supervoid Aligned with the Cold Spot of the Cosmic Microwave Background. Szapudi et al., Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2015.
- Cosmic troublemakers: the Cold Spot, the Eridanus Supervoid, and the Great Walls. Kovács and García-Bellido, Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2016.
- Evidence against a supervoid causing the CMB Cold Spot. Mackenzie et al., Monthly Notices of the Royal Astronomical Society, 2017.
- Planck reveals an almost perfect Universe. European Space Agency, 2013.
- Measuring the Universe. International Astronomical Union.
- Planck 2018 results. VI. Cosmological parameters. Planck Collaboration, Astronomy and Astrophysics, 2020.
- More about clustering on a scale of 0.1 c. Tully, The Astrophysical Journal, 1987.
- A Map of the Universe. Gott et al., The Astrophysical Journal, 2005.
- Our Milky Way Galaxy: How Big is Space?. NASA Science.
- Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.
- Moon Fact Sheet. NASA, 2024.