How big is Polaris?

Polaris, bugünün Kutup Yıldızı’dır ve ana yıldızı, Sefeid denen titreşen yıldızların bilinen en yakın ve en parlak örneğidir. Bu yıldız, 2024’te yayımlanan ölçümlere göre yaklaşık 64 milyon kilometre çapındadır ve Güneş’in çapının yaklaşık 46 katıdır. Bu değer, yıldız titreştikçe çok az şişip küçülen görünür yüzeyinin çapıdır.

Boyut

Polaris aslında üç yıldızdır ve bu site bunların en parlağını, yani Polaris Aa’yı gösterir. 2016 ile 2021 arasında gökbilimciler, onun ne kadar geniş göründüğünü ABD’nin Kaliforniya eyaletindeki Wilson Dağı’nda bulunan CHARA Array ile ölçtü; CHARA Array, birkaç teleskobun ışığını birleştirerek çok ince ayrıntıları görmeyi sağlar. Polaris Aa’nın görünür genişliği yay saniyesinin yaklaşık binde 3,1’idir; yay saniyesi ise bir derecenin 3.600’de biridir. Bu, yaklaşık 6,6 kilometre uzaktan görülen bir insan saçının kalınlığıdır.

Bu açıyı gerçek bir büyüklüğe çevirmek için uzaklığı bilmek gerekir; uzaklık ise uzun süre tartışma konusu oldu. Polaris’in kendisi, uzaklık ölçen bazı araçlar için fazla parlaktır ve yayımlanan tahminler yaklaşık 320 ile 520 ışık yılı arasında değişti. Bir ışık yılı, ışığın bir yılda kat ettiği uzaklıktır; yaklaşık 9,46 trilyon kilometredir. 2024 tarihli çalışma, aynı sistemdeki daha sönük bir yıldız olan Polaris B’nin Gaia uzay aracıyla ölçülen uzaklığını kullandı: yaklaşık 447 ışık yılı.

Bu uzaklıkta Polaris Aa’nın yarıçapı Güneş’in yarıçapının 46,3 katıdır. Farklı bir araçla yapılan 2006 tarihli bir ölçüm, aynı uzaklıkta Güneş’in yarıçapının 46 katını verir. Yayımlanan uzaklıkların en kısasında ise aynı görünür genişlik, yıldızın genişliğini Güneş’inkinin yalnızca yaklaşık 33 katı yapardı.

Polaris Aa değişen bir yıldızdır. Yaklaşık dört günde bir titreşir ve genişliğinin her döngüde yalnızca yaklaşık yüzde 0,4, yani yaklaşık 260.000 kilometre değişmesi bekleniyor.

Boyut karşılaştırmaları

Polaris Aa, Güneş’in yaklaşık 46 katı, Dünya’nın yaklaşık 5.000 katı genişliğindedir.
Hacim olarak, içine yaklaşık 99.000 Güneş sığardı.
Polaris Aa Güneş’in yerini alsa, yüzeyi Merkür’ün yörüngesine giden yolun yarısından fazlasına ulaşırdı.
Polaris Aa, Arcturus’un yaklaşık 1,8 katı genişliğindedir; Arcturus da bu sitedeki bir başka dev yıldızdır. Aldebaran, bu sitedeki bir sonraki daha küçük yıldızdır; genişliği neredeyse aynıdır, yaklaşık 63 milyon kilometre çapındadır.
Güneş bir basketbol topu büyüklüğüne küçültülse, Polaris Aa yaklaşık 11 metre çapında bir top olurdu.

Kutup Yıldızı

Polaris, Dünya’nın dönme ekseni kendisine yakın bir noktayı gösterdiği için Kutup Yıldızı’dır. Eksen, dönen bir topaç gibi yavaşça sallanır; yaklaşık 25.800 yıllık bu döngüye presesyon denir. Bu yüzden Kutup Yıldızı zamanla değişir. Yaklaşık iki bin yıl önce Kutup Yıldızları, Kochab ve Pherkad adlı iki başka yıldızdı.

Eşlikçileri olan bir yıldız

Polaris Aa’nın yakın bir eşlikçisi olan Polaris Ab, onun çevresinde yaklaşık 30 yılda bir, uzamış ve oval bir yörüngede döner. En yakın oldukları anda ikisi arasındaki uzaklık yaklaşık 6,2 astronomik birimdir; bir astronomik birim ise ortalama Dünya’dan Güneş’e uzaklıktır. Bu yörüngeyi izleyen 2024 tarihli çalışma, Polaris Aa’nın kütlesinin Güneş’in kütlesinin 5,13 katı olduğunu buldu. Üçüncü yıldız Polaris B, gökyüzünde 18 yay saniyesi uzaktadır.

Polaris Aa başka bakımlardan da alışılmışın dışındadır. Titreşimleri 20. yüzyılın büyük bölümünde zayıfladı ve 2000 civarında yeniden güçlenmeye başladı. CHARA ölçümlerinden elde edilen yüzey görüntülerinde, aralarında büyük ve parlak bir tanesinin de bulunduğu lekelere benzeyen oluşumlar görülüyor; ancak bu özelliklerden bazıları görüntülerin oluşturulma biçimindeki kusurlar olabilir.