How big is Neptün?

Neptün, Güneş’e en uzak olan sekizinci gezegendir ve ortalama çapı 49.244 kilometredir. Bu değer ortalama çaptır; yani hacmi Neptün’le aynı olan kusursuz bir kürenin genişliğidir. Neptün bir buz devidir: kütlesinin çoğu, küçük kayaç bir çekirdeği saran sıcak ve yoğun bir su, metan ve amonyak akışkanıdır.

Boyut

Neptün’ün katı bir yüzeyi yoktur; bu yüzden büyüklüğü atmosferindeki belirli bir seviyeye göre ölçülür. Gökbilimciler, basıncın 1 bar olduğu yüksekliği kullanır; bu, Dünya’da deniz seviyesindeki hava basıncıyla yaklaşık aynıdır.

Bu şekilde ölçüldüğünde Neptün’ün ekvatordaki genişliği 49.528 kilometre, kutuptan kutba genişliği 48.682 kilometredir; yani hafifçe basıktır. Büyüklüğü, diğer tüm gezegenlerinkinden daha az kesin biliniyor: ortalama çapında yaklaşık 40 kilometrelik belirsizlik var. Neptün’ü şimdiye kadar yalnızca bir uzay aracı, NASA’nın Voyager 2’si ziyaret etti; araç 25 Ağustos 1989’da yanından geçti.

Boyut karşılaştırmaları

Neptün, Dünya’dan neredeyse dört kat daha geniştir ve hacmi Dünya’nın hacminin yaklaşık 58 katıdır.
Uranüs’ün ortalama çapı 50.724 kilometredir; Neptün’den yaklaşık 1.480 kilometre daha geniştir. Yine de Neptün’ün kütlesi yaklaşık yüzde 18 daha fazladır.
Dünya, çapı 24 santimetre olan bir basketbol topu büyüklüğüne küçültülse, Neptün yaklaşık 93 santimetre genişliğinde bir top olurdu. Aynı ölçekte Güneş 26 metre genişliğinde olurdu ve Neptün onun çevresinde yaklaşık 85 kilometre uzaklıkta dönerdi.
1989’da Voyager 2, Neptün’de Büyük Karanlık Leke adlı bir fırtına gördü; bu fırtına bütün Dünya’yı içine alacak kadar büyüktü. Bu fırtına o zamandan beri yok oldu.

Matematikle bulundu

Neptün, gökyüzünde arama yaparak değil, hesaplayarak bulunan ilk gezegendi. Uranüs, tam olarak gökbilimcilerin beklediği gibi hareket etmiyordu. Fransız matematikçi Urbain Joseph Le Verrier, Uranüs’ü çeken bilinmeyen bir gezegenin nerede olması gerektiğini hesapladı. Berlin Gözlemevi’nden Johann Gottfried Galle, Neptün’ü aramaya başladığı ilk gece, 23 Eylül 1846’da buldu.

Neptün daha önce de görülmüştü, ama tanınmamıştı. Galileo onu 1612 ve 1613’te bir yıldız olarak kaydetti.

Soğuk ve rüzgârlı bir dünya

Neptün, Güneş’in çevresinde ortalama yaklaşık 4,5 milyar kilometre uzaklıkta dolanır. Bu uzaklık Dünya’nınkinin 30 katıdır ve Neptün’ün bir turu yaklaşık 165 Dünya yılı sürer. Dünya’da güneş ışığı, Neptün’dekinden kabaca 900 kat daha parlaktır. 1 bar seviyesinde sıcaklık yaklaşık −201 °C’dir.

Neptün, çıplak gözle görülemeyen tek gezegendir. Aynı zamanda en rüzgârlı gezegendir: rüzgârlar donmuş metan bulutlarını saatte 2.000 kilometreden fazla hızla taşır.