How big is Granda Barilrifo?

La Granda Barilrifo estas vasta sistemo de koralaj rifoj ĉe la nordorienta marbordo de Aŭstralio. Ĝi etendiĝas ĉirkaŭ 2 300 kilometrojn laŭ la marbordo de Kvinslando. Ĝi ne estas unu muro el koralo, sed ĉeno de ĉirkaŭ 3 000 apartaj rifoj, kune kun ĉirkaŭ 1 050 insuloj. Laŭ la stato de 2026 ĝi estas la plej granda ekosistemo de koralaj rifoj en la mondo.

Grando

La Aŭtoritato pri la Mara Parko de la Granda Barilrifo, la aŭstralia registara agentejo, kiu administras la rifon, donas ĝian longon kiel 2 300 kilometrojn, mezurite laŭ la marbordo. National Geographic donas la saman nombron. La rifo etendiĝas tra 14 gradoj da latitudo, de 10 ĝis 24 gradoj sude de la ekvatoro, kio estas ĉirkaŭ 1 550 kilometroj de nordo al sudo. Ĝia longo estas pli granda, ĉar ĝi kuŝas oblikve al la latitudaj linioj.

De la kontinenta marbordo la rifa sistemo atingas ĝis 250 kilometrojn for en la maron. La mara parko, kiu protektas ĝin, kovras 344 400 kvadratajn kilometrojn. La insuloj de la rifo varias de malgrandaj sablaj insuletoj sur la rifoj, nomataj „cays“ en la angla, ĝis grandaj, malebenaj insuloj, el kiuj unu altiĝas pli ol 1 100 metrojn super la maro.

Komparoj de grando

La rifo estas ĉirkaŭ same longa kiel la larĝo de la nanplanedo Eriso, 2 326 kilometroj, kaj iom pli mallonga ol la larĝo de Plutono, 2 377 kilometroj.
Ĝi estas ĉirkaŭ 1,8 fojojn pli longa ol la larĝo de Teksaso de oriento al okcidento.
Laŭ areo la mara parko estas ĉirkaŭ duono de la grando de Teksaso.
La longo de la rifo estas ĉirkaŭ du trionoj de la diametro de la Luno, 3 475 kilometroj.
Ĉirkaŭ 55 maratonoj, ĉiu 42,195 kilometrojn longa, vicigitaj laŭlonge unu post alia, atingus la longon de la rifo, de unu fino al la alia.

Kiel koraloj konstruas rifon

Koralaj rifoj estas konstruataj ĉefe de malmolaj koraloj, malgrandaj bestoj, kiuj formas skeletojn el kalcia karbonato, la mineralo, kiu konsistigas kalkŝtonon. Tavolo post tavolo la skeletoj formas kalkŝtonan kadron, kovritan de maldika haŭto de viva koralo. Koralinaj algoj, spongoj, moluskoj kaj aliaj vivaĵoj kontribuas al ĝi.

Multaj rifkonstruaj koraloj havas en si etajn algojn. La algoj uzas sunlumon por fari manĝaĵon kaj dividas tiun manĝaĵon kun la koralo. Kiam la akvo fariĝas tro varma, la koraloj elpelas la algojn kaj fariĝas blankaj, kio estas nomata blankiĝo. Blankiĝo ne ĉiam mortigas koralojn, sed severa varmo povas mortigi grandajn kvantojn da koralo.

Protektado de la rifo

La agentejo administras la rifon ekde 1975, laŭ leĝo adoptita tiun jaron, kaj la mara parko estis deklarita sekcie inter 1979 kaj 2001. En 1981 la rifo fariĝis Monda Heredaĵo, la unua enlistigita koralrifa ekosistemo en la mondo. Ĝi estas hejmo de ĉirkaŭ 1 625 specioj de fiŝoj kaj de ses el la sep specioj de maraj testudoj en la mondo.

Laŭ la stato de 2026 la agentejo nomas klimatan ŝanĝiĝon la plej granda minaco al la rifo. Maraj varmondoj, periodoj de nekutime varma marakvo, ekigis amasan blankiĝon, en kiu koraloj tra grandaj partoj de la rifo blankiĝas samtempe. Tio okazis en 2016, 2017, 2020, 2022 kaj 2024, kaj en pli fruaj jaroj.