How big is Phobos?

Phobos, Mars’ın iki uydusundan büyük olanıdır. Koyu renkli, girintili çıkıntılı bir gök cismidir ve en uzun ekseni doğrultusunda ölçülen uzunluğu yaklaşık 27 kilometredir. Mars’ın çevresinde günde üç kez döner; gezegene o kadar yakındır ki Mars’ın bazı yerlerinden hiçbir zaman görülemez.

Boyut

Phobos yuvarlak değildir; NASA onu yaklaşık 27 × 22 × 18 kilometre olarak tanımlıyor. Bunlar uydunun uzunluğu, genişliği ve kalınlığıdır; birbirine dik üç doğrultuda ölçülür. NASA’nın Mars bilgi sayfası, Phobos’u pürüzsüz, uzatılmış bir top olan bir elipsoit saydığı için biraz farklı değerler veriyor: 26,0 × 22,8 × 18,2 kilometre.

NASA’nın Jet İtki Laboratuvarı’na göre, hacmi Phobos’unkiyle aynı olan bir top yaklaşık 22,2 kilometre genişliğinde olurdu. Dünya’nın uydusu Ay gibi Phobos da hep aynı yüzünü gezegenine çevirir. En uzun ekseni Mars’a doğru bakar.

Boyut karşılaştırmaları

Phobos’un uzunluğu, Everest Dağı’nın yüksekliğinin yaklaşık üç katıdır. Everest, deniz seviyesinden 8.849 metre yükselir.
42,195 kilometrelik bir maraton yarışı, Phobos’un uzunluğunun yaklaşık 1,6 katıdır.
Büyük kütleli bir yıldızın çöken çekirdeği olan bir nötron yıldızı yaklaşık 24–26 kilometre genişliğindedir; bu, Phobos’un uzunluğundan biraz daha azdır. Buna karşın tipik bir nötron yıldızının kütlesi, Phobos’un kütlesinin yaklaşık 260 trilyon katıdır.
Phobos, yaklaşık 15 kilometre uzunluğundaki öbür Mars uydusu Deimos’tan 1,8 kat daha uzundur.
Mars bir basketbol topu büyüklüğüne küçültülse, Phobos yaklaşık 1 milimetre uzunluğunda bir benek olurdu. Topun yüzeyinin yalnızca 21 santimetre üzerinde dönerdi.

Mars’a yaklaşan bir uydu

Phobos, Mars yüzeyinin yaklaşık 6.000 kilometre üzerinde yörüngede döner. Gezegenin çevresini 7 saat 39 dakikada bir dolanır; bu da bir Dünya günü içinde yaklaşık üç tur demektir.

Yörüngesi yavaş yavaş küçülüyor. NASA, Phobos’un Mars’a her yüz yılda yaklaşık 1,8 metre yaklaştığını bildiriyor. NASA, yaklaşık 50 milyon yıl içinde Phobos’un ya Mars’a çarpacağını ya da parçalanıp bir halka oluşturacağını bekliyor.

Stickney krateri ve yüzey

Dev bir çarpma Phobos’u neredeyse paramparça etti ve binlerce küçük çarpma yüzeyini oydu. En belirgin özellik, yaklaşık 9 kilometre genişliğindeki ve uydunun uzunluğunun üçte biri kadar olan Stickney krateridir. Adını matematikçi Chloe Angeline Stickney Hall’dan alır.

Sayısız küçük çarpma yüzeyi ince toza çevirdi. Bu toz, Phobos’un neden bu kadar hızlı ısı kaybettiğini büyük olasılıkla açıklıyor. Sıcaklık, Güneş’in aydınlattığı tarafta yaklaşık −4 santigrat dereceye ulaşıyor, karanlık tarafta −112 santigrat dereceye düşüyor.

Keşfi ve kökeni

Chloe Stickney Hall’un eşi, gökbilimci Asaph Hall, Phobos’u 17 Ağustos 1877’de keşfetti. Uyduya, Roma tanrısı Mars’ın Yunan karşılığı olan Ares’in oğullarından birinin adını verdi. Phobos, korku demektir.

Deimos gibi Phobos da karbon bakımından zengin asteroitlere benzeyen koyu renkli kayadan oluşuyor gibi görünüyor. Mars’ın yakalamış olduğu bir asteroit olabilir, ancak bazı bilim insanları bu fikre karşı kanıt buldu.