Tysięczna cala, po angielsku „thou”, to jednostka długości równa jednej tysięcznej części cala: dokładnie 25,4 mikrometra, czyli 0,0254 milimetra. Mikrometr to milionowa część metra. Tę samą jednostkę nazywa się też „mil”. W Stanach Zjednoczonych używa się jej do mierzenia grubości cienkich materiałów, takich jak folia plastikowa, oraz średnicy drutów.

Definicja

Od 1959 roku cal ma dokładnie 25,4 milimetra. W tym samym roku ogłoszenie w amerykańskim dzienniku urzędowym Federal Register ustaliło, że stopa ma dokładnie 0,3048 metra, czyli 12 cali po 25,4 milimetra każdy. „Thou” to tysięczna część cala, więc też jest dokładna: 25,4 mikrometra.

Narodowy Instytut Standardów i Technologii (NIST), który w Stanach Zjednoczonych zajmuje się wzorcami miar, wymienia tę jednostkę pod nazwą „mil”. NIST definiuje 1 „mil” jako dokładnie 0,001 cala, czyli 0,0254 milimetra lub 25,4 mikrometra. Nazwa „mil” pochodzi od łacińskiego słowa millesimus, oznaczającego „tysięczny”, i w języku angielskim jest poświadczona od początku XVIII wieku. „Mil” to nie milimetr, który ma około 39 „thou”.

Porównania rozmiarów

W calu jest 1000 „thou”, więc 12-calowa linijka ma długość 12 000 „thou”.
Ludzki włos o szerokości 80–100 mikrometrów ma około 3–4 „thou” szerokości.
„Thou” to 1,44 twipa. Twip to jednostka, której programy komputerowe używają do rozmieszczania tekstu i rysunków na stronie, a 1440 twipów tworzy cal.
Krwinka czerwona o średnicy 7–8 mikrometrów ma około trzech dziesiątych „thou” szerokości.

Gdzie stosuje się „thou”

NIST zaznacza, że jednostka „mil” jest tradycyjnie używana przez niektóre branże w Stanach Zjednoczonych do mierzenia grubości. Jednym z przykładów jest folia plastikowa.

Wytyczne amerykańskiego Departamentu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miejskiego dotyczące bezpiecznej pracy przy starej farbie ołowiowej zalecają folię plastikową o grubości 6 „mil”, czyli około 0,15 milimetra. Amerykańska Agencja Ochrony Środowiska (EPA) nie ustala dla takich prac własnej grubości. Wymaga tylko, by folia zatrzymywała pył i się nie rozdarła.

Druty też mierzy się w tysięcznych częściach cala. Pole powierzchni przeciętego końca drutu, czyli jego przekroju poprzecznego, podaje się w jednostce zwanej „circular mil”. Jeden „circular mil” to pole koła o średnicy 1 „mil”, czyli około 0,0005 milimetra kwadratowego.

Źródła

Handbook 44 – 2026, Appendix C: General Tables of Units of Measurement. NIST, 2026.
NIST Guide to the SI, Appendix B.8: Factors for Units Listed Alphabetically. NIST.
Thou. Collins English Dictionary, 2012 digital edition, via Dictionary.com.
Mil. Dictionary.com Unabridged, based on the Random House Unabridged Dictionary.
Circular mil. Dictionary.com Unabridged, based on the Random House Unabridged Dictionary.
What mil plastic is considered impermeable. U.S. Environmental Protection Agency, 2026.
SetMapMode function (wingdi.h). Microsoft.
Just How Small Is "Nano"?. National Nanotechnology Initiative.
Erythrocytes. In Anatomy and Physiology, 2nd edition. OpenStax, 2022.

Report a Problem

for Tysięczna cala