Kometa Halleya wraca do wewnętrznych rejonów Układu Słonecznego mniej więcej co 76 lat. Jej stały rdzeń, zwany jądrem, to nieregularna bryła o długości około 15 kilometrów i szerokości 8 kilometrów. Ponieważ jądro nie jest okrągłe, NASA podaje dla niego także jedną ogólną średnicę, około 11 kilometrów, i to ten rozmiar jest tu pokazany.

Rozmiar

W pobliżu Słońca jądro uwalnia gaz i pył, które tworzą wokół niego chmurę zwaną komą. Podane tu rozmiary dotyczą wyłącznie jądra.

W marcu 1986 roku z kometą spotkała się flota sond kosmicznych. Najbliżej przeleciała sonda Giotto Europejskiej Agencji Kosmicznej, zbliżając się do jądra na 596 kilometrów 14 marca. Jej zdjęcia ujawniły rozmiar i kształt jądra. Pomiary opublikowane w 1987 roku podają jego wymiary jako 14,9 na 8,2 kilometra.

Powierzchnia jest bardzo ciemna. Odbija tylko około 3–4% padającego na nią światła słonecznego, przez co jądro należy do najciemniejszych obiektów w Układzie Słonecznym. Sonda Giotto zaobserwowała też jasne strugi gazu i pyłu wystrzeliwujące z jądra.

Porównania rozmiarów

Jądro jest mniej więcej tak długie jak Deimos, mniejszy księżyc Marsa, który mierzy około 16 na 12 na 10 kilometrów, ale jądro jest znacznie smuklejsze.
Ustawione pionowo w Głębi Challengera, najgłębszym znanym punkcie Rowu Mariańskiego, położonym na głębokości 10 935 metrów, jądro wystawałoby ponad fale na wysokość około 4 kilometrów.
Jego długość to nieco więcej niż jedna trzecia maratonu, czyli dystansu 42,195 kilometra.
Gdyby Słońce zmniejszyć do rozmiarów piłki do koszykówki, orbita komety Halleya przebiegałaby w odległości od 15 metrów do około 910 metrów od piłki.

Orbita o okresie około 76 lat

Orbita komety Halleya to długa, wąska pętla. Przy największym zbliżeniu do Słońca kometa przechodzi wewnątrz orbity Wenus, a przy największym oddaleniu sięga poza orbitę Neptuna. Okrąża Słońce w kierunku przeciwnym niż Ziemia.

Ostatnio przeszła najbliżej Słońca 9 lutego 1986 roku, w odległości 87,8 miliona kilometrów od niego. Przed tym przejściem była najdalej w 1948 roku, w odległości 5,27 miliarda kilometrów od Słońca. Wróci w 2061 roku. Czas między powrotami wynosił od około 74 do 79 lat, ponieważ przyciąganie planet zmienia jej tor.

Szacuje się, że przy każdym przejściu obok Słońca jądro traci z powierzchni od 1 do 3 metrów. Szczątki pozostawione wzdłuż orbity komety powodują co roku dwa słabe roje meteorów: Eta Akwarydy w maju i Orionidy w październiku.

Skąd wzięła się nazwa

Do czasów angielskiego astronoma Edmunda Halleya uważano, że komety przelatują przez Układ Słoneczny tylko raz. W 1705 roku Halley wykorzystał prawa grawitacji i ruchu Izaaka Newtona do wyznaczenia orbit kilku komet. Zauważył, że komety widziane w latach 1531, 1607 i 1682 miały bardzo podobne orbity, i stwierdził, że to jedna kometa, która wraca. Przewidział, że wróci w 1758 roku.

Halley zmarł w 1742 roku, ale kometę ponownie zobaczył 25 grudnia 1758 roku Johann Georg Palitzsch. Była to pierwsza kometa, o której wiadomo, że wraca, i nazwano ją na cześć Halleya. Zapisy o jej pojawieniach się sięgają ponad 2000 lat wstecz, a widnieje ona na Tkaninie z Bayeux, opowiadającej o bitwie pod Hastings w 1066 roku.

Źródła

1P/Halley. NASA Science, 2024.
Small-Body Database Lookup: 1P/Halley. NASA Jet Propulsion Laboratory, 2026.
Giotto overview. European Space Agency.
Mars Fact Sheet. NASA, 2025.
How deep is the ocean?. NOAA National Ocean Service, 2024.
Marathon. World Athletics.
Sun Fact Sheet. NASA, 2024.
Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.

Report a Problem

for Kometa Halleya