How big is Kverko?
25 metroj!
Kverko estas arbo aŭ arbusto de la genro Quercus, grupo, kiu laŭ takso konsistas el 430 proksime parencaj specioj, plej multaj en la norda hemisfero. Plej multaj kverkoj estas grandaj arboj, 20–30 metrojn altaj, mezuritaj de la grundo ĝis la supro de la krono.
Grando
La grando de arbo estas kutime donata kiel ĝia alto. La alto de kverko dependas de la specio kaj de la loko, kie ĝi kreskas, kaj kelkaj specioj estas malgrandaj arbustoj. En Eŭropo la Woodland Trust donas 20–40 metrojn por la pedunkola kverko. En orienta Nordameriko la Usona Arbara Servo priskribas la blankan kverkon kiel ofte 24–30 metrojn altan, kun trunko, kiu je brusta alteco estas 91–122 centimetrojn larĝa.
La loko, kie kverko kreskas, ŝanĝas ne nur ĝian alton, sed ankaŭ ĝian formon. Blanka kverko, kiu kreskas en malferma spaco, havas mallongan, dikan trunkon kaj larĝan, disvastiĝantan kronon. En arbaro ĝi kreskigas altan, rektan trunkon kun kompakta krono. La gvidilo de la Arbara Servo pri la blanka kverko el 1990 raportas unuopajn arbojn ĝis 46 metrojn altajn, kun trunkoj ĝis 244 centimetrojn larĝaj kaj ĝis 600 jarojn aĝaj.
Komparoj de grando
- Kverko 25 metrojn alta, en la mezo de la kutima intervalo, estas ĉirkaŭ 15 fojojn la alto de homo alta je 1,7 metroj.
- Ĝi estas ĉirkaŭ ok fojojn pli alta ol korbo de korbopilko, kies rando troviĝas je 3,05 metroj super la planko.
- Ĝi estas ĉirkaŭ 3,5 fojojn pli alta ol la Apola luna modulo, kiu havis altecon de 7,0 metroj sur siaj surteriĝaj kruroj.
- Glanoj de pedunkola kverko estas 2–2,5 centimetrojn longaj. Kverko alta je 25 metroj estas ĉirkaŭ 1 000 fojojn pli alta ol unu el siaj glanoj longaj 2,5 centimetrojn.
Glanoj
La frukto de kverko estas la glano, nuksaĵo, kiu sidas en malgranda glantaso. Blankaj kverkoj kutime produktas glanojn inter la aĝoj de 50 kaj 200 jaroj, kvankam arboj, kiuj kreskas en malferma spaco, povas komenci je 20 jaroj. Bonaj rikoltoj venas nur unufoje en 4 ĝis 10 jaroj. En unu bona jaro unuopa 69-jara blanka kverko en la usona ŝtato Virginio, 21 metrojn alta, produktis pli ol 23 000 glanojn.
Plej multaj glanoj neniam ĝermas, ĉar bestoj kiel garoloj, musoj kaj sciuroj manĝas ilin. Ĉe blankaj kverkoj foje nur 18 % de rikolto estas sana, kaj la cetero estas difektita aŭ detruita de bestoj kaj insektoj. Glanoj de blanka kverko, kiuj postvivas, ĝermas baldaŭ post sia falo, en septembro aŭ oktobro.
Kverkoj, sovaĝa vivo kaj homoj
En Unuiĝinta Reĝlando kverkoj subtenas pli ol 2 300 aliajn speciojn, pli ol iu alia denaska arbo, laŭ la Woodland Trust. Kverkaj arbaroj estas hejmo de centoj da specoj de insektoj, birdoj nestas en truoj kaj fendoj en la ŝelo, kaj vespertoj ripozas en malnovaj truoj de pegoj.
Homoj dum miloj da jaroj alte aprezis kverkan lignon por konstruado, plankoj, vinbareloj kaj brulligno. Kverkoj kreskas malrapide: pedunkola kverko povas bezoni ĝis 150 jarojn, antaŭ ol ĝi estas preta por uzo en konstruado. Tanino el kverka ŝelo estas uzata por transformi felojn en ledon almenaŭ ekde la romia epoko.
Multaj kverkoj nun estas en risko. Evaluo de 2020 pri la kverkospecioj de la mondo taksis, ke 31 % estas minacataj de formorto. Ĝi trovis la plej multajn kverkospeciojn en Meksiko, 164, post kio venas Ĉinio kun 117 kaj Usono kun 91.
Fontoj
- The Red List of Oaks 2020. Carrero et al., The Morton Arboretum and Botanic Gardens Conservation International, 2020.
- White Oak. Rogers, Silvics of North America, U.S. Forest Service, 1990.
- English Oak (Quercus robur). Woodland Trust.
- Official Basketball Rules 2026: Basketball Equipment. FIBA, 2026.
- Apollo News Reference: Lunar Module. Grumman Aircraft Engineering Corporation, via the Apollo Lunar Surface Journal.