La Gateway-a arko estas arko el rustorezista ŝtalo apud la rivero Misisipo en Sankta Luiso, Misurio. Ĝi estas 192 metrojn alta, kaj same larĝa kiel alta: ĝiaj du kruroj staras je distanco de 192 metroj unu de la alia ĉe la grundo. La finn-usona arkitekto Eero Saarinen projektis la arkon, kaj ĝi estis finita en 1965.

Grando

La Nacia Parka Servo, kiu prizorgas la arkon, donas ĝian alton kiel 192 metroj. La distanco de unu kruro al la alia ĉe la grundo estas ankaŭ 192 metroj, do la arko estas ĝuste same larĝa kiel alta. La Parka Servo kalkulas 10 futojn por ĉiu etaĝo de konstruaĵo, kio faras la arkon 63 etaĝojn alta.

En transversa sekco ĉiu kruro estas kava triangulo, kun muroj faritaj el du tavoloj da ŝtalo. La ekstera tavolo estas polurita rustorezista ŝtalo, kaj la interna tavolo estas karbonŝtalo. La triangulaj sekcoj estas plej grandaj ĉe la bazo kaj malpligrandiĝas direkte al la supro. La betonaj fundamentoj etendiĝas 18 metrojn en la teron, kaj la duono de tiu profundo troviĝas en solida praroko.

Komparoj de grando

Ĉe la grundo la kruroj staras 1,75 fojojn pli for unu de la alia ol la longo de kampo de usona piedpilkado, kiu inkluzive de la finzonoj estas 110 metrojn longa.
La arko estas ĉirkaŭ 23 metrojn pli alta ol la Vaŝingtona Monumento, kiu estas 169 metrojn alta.
Ĝi estas ĉirkaŭ dufoje tiom alta kiel la Statuo de Libereco, kiu mezuras 93 metrojn de la grundo ĝis la pinto de sia torĉo.
La Eiffel-turo, 330 metrojn alta, estas ĉirkaŭ 1,7 fojojn la alto de la arko.

Kial la arko havas tiun formon

La kurbo de la arko baziĝas sur ĉenkurbo, la formo, kiun ĉeno aŭ ŝnuro prenas, kiam ĝi pendas inter du punktoj. Saarinen uzis pezigitan ĉenkurbon. Ĝi sekvas imagan ĉenon, kies ĉenringoj estas pli pezaj ĉe la finoj ol en la mezo, kio faras la arkon pli ronda ol simpla ĉenkurbo. La Parka Servo priskribas la pezigitan ĉenkurbon kiel la plej fortan specon de arko, ĉar la puŝo de la pezo de tia arko iras malsupren tra la kruroj en la fundamentojn.

La arko ne havas internan kadron. La ŝtala haŭto portas la propran pezon de la arko. Ĝis alto de 91 metroj la spaco inter la du tavoloj de ŝtalo estas plenigita per betono. Pli alte la spaco estas kava, fortigita per ŝtalo. Konservi la plejparton de la pezo malalte malpliigas la ŝanceliĝon. La strukturaj inĝenieroj raportis, ke vento de 240 kilometroj hore movus la pinton nur 46 centimetrojn.

Kiel la arko estis konstruita

La projekto de Saarinen estis elektita el 172 kontribuoj en arkitektura konkurso. La arko simbolas la vizion de Thomas Jefferson pri nacio etendiĝanta tra la kontinento, kaj la rolon de Sankta Luiso kiel pordego al la usona Okcidento en la 19-a jarcento. La konstruado komenciĝis la 12-an de februaro 1963, kaj la arko estis finita la 28-an de oktobro 1965.

Ambaŭ kruroj leviĝis samtempe, sen skafaldaro. Super 22 metroj gruoj, kiuj grimpis laŭ la kurbaj kruroj, levis ĉiun novan sekcion, 3,7 metrojn altan kaj pezan ĉirkaŭ 45 tunojn. Ĉe la nivelo de 162 metroj ŝtala trabaro 78 metrojn longa estis metita inter la kruroj por apogi ilin unu kontraŭ la alia, dum la lastaj sekcoj estis aldonataj. Vizitantoj nun veturas al observoĉambro ĉe la supro per tramoj konsistantaj el ok malgrandaj kapsuloj, ĉiu kun sidlokoj por kvin homoj.

Fontoj

Frequently Asked Questions. Gateway Arch National Park, National Park Service.
Gateway Arch Architecture. Gateway Arch National Park, National Park Service, 2025.
National Register of Historic Places Inventory–Nomination Form: Jefferson National Expansion Memorial Gateway Arch. National Park Service, 1985.
Frequently Asked Questions. Washington Monument, National Park Service.
Statue Statistics. Statue of Liberty National Monument, National Park Service, 2024.
2026 NFL Rulebook. National Football League, 2026.
From 300 to 330 meters: the story of the Tower's height. Société d'Exploitation de la Tour Eiffel, 2022.

Report a Problem

for Gateway-a arko